نحوه ی نوشتن پیشینه اقدام پژوهی
پیشینه اقدام پژوهی چیست و چگونه نوشته میشود؟
پیشینه اقدام پژوهی بخش مهمی از هر پژوهش است که هدف آن ارائه مرور دقیق و منسجم از تحقیقات و مطالعات انجام شده مرتبط با موضوع تحقیق است. پیشینه پژوهشی، زمینهساز درک بهتر مسئله، شناسایی نقاط ضعف و قوت کارهای قبلی و یافتن خلأهای علمی موجود است. در واقع، پیشینه، چارچوب و مبنای علمی کار پژوهشی شما را شکل میدهد و نشان میدهد چرا پژوهش شما ضروری است.
اهمیت پیشینه در اقدام پژوهی
در اقدام پژوهی، پژوهشگر معمولاً به دنبال بهبود یک وضعیت یا حل یک مشکل عملی در محیط آموزشی یا سازمانی است. بنابراین، مرور پیشینه به او کمک میکند تا:
- با دانش و نتایج پژوهشهای پیشین آشنا شود.
- روشها و راهکارهایی را که قبلاً به کار رفتهاند بشناسد.
- مشکلات و محدودیتهای کارهای پیشین را بداند.
- جایگاه پژوهش خود را در میان دیگران مشخص کند.
- دلایل و ضرورت اقدام پژوهی خود را بهتر بیان نماید.
مراحل و نکات مهم نوشتن پیشینه اقدام پژوهی
1. جمعآوری منابع مرتبط
ابتدا باید منابع معتبر و مرتبط با موضوع اقدام پژوهی را پیدا کنید. این منابع میتواند شامل کتابها، مقالات علمی، پایاننامهها، گزارشهای پژوهشی و منابع آنلاین معتبر باشد. نکته مهم این است که منابع انتخاب شده مرتبط با موضوع مسئله و هدف پژوهش شما باشند و همچنین تا حد امکان از جدیدترین منابع استفاده شود تا دیدگاهی بهروز ارائه دهید.
2. مطالعه و تحلیل منابع
بعد از گردآوری منابع، باید آنها را به دقت مطالعه کنید. در این مرحله باید موارد زیر را در نظر داشته باشید:
- مسئله یا موضوع مورد بررسی هر پژوهش چیست؟
- روش انجام پژوهش چگونه بوده است؟
- یافتهها و نتایج اصلی هر پژوهش چه بودهاند؟
- چه نقاط قوت و ضعف یا محدودیتهایی در آنها وجود دارد؟
- آیا نتایج پژوهشها با هم همخوانی دارند یا اختلاف نظر وجود دارد؟
3. طبقهبندی و دستهبندی مطالب
برای نظم دادن به پیشینه، بهتر است پژوهشهای مرتبط را به گروهها یا دستههایی تقسیم کنید. مثلاً ممکن است یک دسته مربوط به مطالعات نظری و کتابها باشد و دسته دیگر مربوط به پژوهشهای عملی و تجربی. یا بر اساس روش پژوهشها، میتوانید منابع را گروهبندی کنید.
4. نوشتن متن پیشینه
در نوشتن پیشینه، لازم است به شکل خلاصه و روان نتایج و نکات مهم پژوهشهای قبلی را بیان کنید. این کار باید به گونهای انجام شود که ارتباط منطقی بین پژوهشهای مختلف برقرار شود. برای هر منبع:
- عنوان تحقیق و نویسنده را ذکر کنید.
- هدف و مسئله پژوهش را به طور مختصر بیان کنید.
- نتایج مهم را خلاصه کنید.
- اگر لازم است، نقدی کوتاه درباره محدودیت یا نواقص آن داشته باشید.
پس از معرفی پژوهشها، لازم است تحلیل و مقایسه آنها را انجام دهید تا نقاط اشتراک و تفاوتها مشخص شود.
5. بیان خلأها و ضرورت اقدام پژوهی شما
در انتهای بخش پیشینه، باید به صراحت بیان کنید که با وجود این پژوهشها، چه کمبودها، مسائل حل نشده یا مشکلاتی باقی مانده که اقدام پژوهی شما قصد دارد به آنها پاسخ دهد. این بخش برای توجیه انجام پژوهش شما بسیار مهم است و نشان میدهد که کار شما چه نوآوری یا اثری خواهد داشت.
ساختار پیشنهادی پیشینه اقدام پژوهی
مقدمه: اهمیت بررسی پیشینه و ارتباط آن با موضوع تحقیق.
مرور پژوهشهای قبلی: معرفی و خلاصه نتایج پژوهشهای مرتبط.
تحلیل و مقایسه: بیان شباهتها، تفاوتها و نقد مطالعات.
بیان خلأها و ضرورت پژوهش: توجیه لزوم اقدام پژوهی و بیان اهداف آن.
نکات پایان
پیشینه باید کاملاً مرتبط با موضوع پژوهش باشد و از منابع معتبر استفاده شود.
متن را به زبان ساده و روان بنویسید و از کپی مستقیم پرهیز کنید.
ارجاعات به منابع را به درستی و طبق شیوهنامههای معتبر انجام دهید.
حجم پیشینه را متناسب با کل پژوهش تنظیم کنید؛ معمولاً ۵ تا ۱۰ صفحه مناسب است، اما در اقدام پژوهیهای کوتاهتر ممکن است کمتر باشد.
پیشینه نشاندهنده تسلط شما به حوزه موضوعی است؛ پس در نوشتن آن دقت و وسواس داشته باشید.
سایت اقدام پژوهی با هدف جمع اوری مطالب مفید و کاربردی به معلمان و دانشجویان فرهنگیان مجموعه ی از اقدام پژوهی های برتر در سایت ها و کنفرانس ها کشور را تهیه نموده است.
